Knuffel

Ik stond vanmorgen om 10 uur in de uitlening. De bibliotheek was net open, toen er een vrouw van een jaar of 30 met een jongen van een jaar of 2 op me afgestapt kwam met de mededeling: "Wij zijn een knuffel kwijt."
Ik zette mijn onschuldigste gezicht op en antwoordde heel beleefd: "Dus u wilt een knuffel van me?"

Enig lachen later keek ik in de bak met gevonden voorwerpen, maar helaas, daar was de gisterenavond verloren knuffel niet.
Ik raadde de moeder aan om even de plekken langs te lopen, waar ze gisteren geweest was. Een minuut of 5 later zag ik het duo de bibliotheek verlaten. Het jongetje liep stralend rond met zijn knuffel. Zulk pril geluk moet je verder niet storen.

Schaatsen en muziek

Dat kunstschaatsen en muziek nauw met elkaar verweven zijn, is een algemeen erkend gegeven. De muziek bepaalt de choreografie en het ritme van de oefeningen.

Bij het langebaanschaatsen ligt het wat minder eenduidig. Maar muziek kan wel degelijk van invloed zijn op de beweging van langebaanschaatsers. Vorig jaar maakte Jillert Anema een groot punt van de beïnvloeding die muziek kan hebben op het wedstrijdverloop.

Ik denk, dat Anema hier wel een punt heeft. Schaatsen is gevoel en muziek is ook gevoel. Bij een wedstrijd op het scherp van de snede, waar soms een duizendste seconde het verschil tussen succes en falen kan bepalen, kan muziek net het verschil maken.
In de Leidse IJshal hebben we gelukkig geen last van dit soort discussies. Vanmorgen zette Teun de Reede de muziek aan, toen ruim 30 schaatsers het spiegelgladde ijs betraden en een peloton van van een kleine 20 "Krasse knarren" in piramidevorm hun 125 rondjes draaiden. Het eerste nummer was "House of the Rising Sun" van "The Animals".

Heerlijke muziek om op te schaatsen, net als de paar nummers van "The Rolling Stones", die gedraaid werden.

Henk Distelvelt haalde bij het uitrijden na de 25 rondjes, terwijl we keken naar een kunstschaatster op de binnenbaan, een zondagmorgen aan, waarop hij in de IJshal schaatste. Er werd walsmuziek aangezet.

"Terwijl je schaatste, ging je er gewoon bij zwieren", zei deze ervaringsdeskundige.
Onder de tonen van "Supertramp" met "School" verlieten we om 20 over 10 het ijs.

In de kantine ging het gesprek bij de koffie en chocolademelk op een gegeven moment ook over muziek. Niet zo gek met Henk en Jan Versteegen van "The Shoes" aan tafel.
Zo haalde deze tweeling een concert aan van "Weather Report", dat ze in de jaren '70 bezocht hadden.

Via "Weather Report" kwam Jan Versteegen uit bij de film "Amadeus", waarbij de Keizer van Oostenrijk zei: "There are simply too many notes."

Mozart protesteert: bij een goed muziekwerk zijn er precies genoeg noten. Als je er iets vanaf haalt of er iets bij doet, wordt het nummer alleen maar minder.

Jan Versteegen gaf Mozart gelijk. En hij heeft recht van spreken als (mede)componist van veel nummers van "The Shoes", waaronder het prachtige "Adios Corazon".

"Jij bent nog geen spat veranderd!"

Vanmorgen moest ik de training van de "Krasse Knarren" in de Leidse IJshal laten schieten. Voor mijn werk bij Bibliotheek Katwijk moest ik naar Utrecht voor de halfjaarlijkse vergadering van BiebPanel.
Vlak voor we aan het lunchbuffet konden beginnen, kreeg ik te horen: "Bert Breed, jij bent nog spat veranderd!"
Het bleek Corrie Hortensius te zijn, met wie ik in 1978-79 op de Bibliotheek Academie in Amsterdam in de klas heb gezeten. Sterker nog, in maart 1979 liepen deze 2 BOB-studenten stage bij de Openbare Bibliotheek in Leiden. Het was voor ons beiden een goede en gezellige stage met Harry Giessen als mentor.
Voor mij had de stage trouwens blijvende gevolgen. Ik was net erkend als gewetensbezwaarde en zocht nog een plek, waar ik 19 maanden vervangende dienstplicht moest vervullen. Dat kon geregeld worden, zodat ik ook vanaf 1 september 1979 vrijwel iedere werkdag van de Hoofdweg in Nieuw-Vennep naar de Breestraat in Leiden kon rijden op mijn oude opoefiets.
Buiten het bijpraten en het ophalen van herinneringen kwamen we erachter, dat we beiden graag op fietsvakanties. Zelf haalde ik de fietsvakantie met Ada naar Praag aan.

Corrie had met haar man de Noordzeeroute gefietst. Vooral het gedeelte in Noorwegen en Schotland was met de vele klimmen behoorlijk zwaar te noemen.

Zelf kende ik van deze internationale fietsroute alleen het zuidelijke deel naar Boulogne-sur-Mer en het noordelijk deel tot Esbjerg in Denemarken.

De bibliotheek moet zich de komende jaren meer gaan richten op de ontmoetingsfunctie. Nou, dat is op deze BiebPanel-bijeenkomst prima gelukt. En daar ik meestal een exemplaar bij me heb van "Molen- en Merentocht" kon ik dit persoonlijke visitekaartje met veel genoegen aan mijn oud-klasgenote overhandigen.

Jean Kwok

Als je de kansberekening er op los zou laten, dan is de kans, dat je in de Leidse IJshal kennis maakt met een Amerikaanse schrijfster niet bijster groot. Maar gelukkig houdt het echte leven zich niet aan statistieken en kom je regelmatig voor verrassingen te staan.
De eerste verrassing was gisterenmiddag een onaangename. Waar is 's ochtends nog op keihard spiegelglad ijs les had gekregen van Marieke van Hoek, daar mocht is zelf om half 6 lesgeven op nat ijs. 'Middags was de koelmachine uitgevallen. Men had de machine weliswaar weer aan de praat gekregen, maar met de hoge bijna zomerse buitentemperaturen, waarbij ik meewarig werd aangekeken door fietsers en wandelaars in T-shirts toen ik in schaatskleren naar de Vondellaan fietste, lukte het niet om de bovenlaag op tijd droog te vriezen.
Zodoende gaf ik mijn eerste schaatsles zonder mijn favoriete oefening: vallen. Ik wilde het de 9 kinderen, die op 3 oktober de schaatsles belangrijker vonden dan de Leidse kermis, niet aandoen om een uur lang rond te moeten rijden met natte kleren.

Toen ik om half 7 bij mijn fiets klaarstond om naar huis te rijden, waar ik met alle kinderen traditioneel hutspot te gaan eten, kwam de aangename verrassing. Daar sprak de moeder van twee leskinderen me aan: "Jij schrijft boeken zag ik net in de winkel."


"Dat klopt", antwoordde ik, waarna de vrouw zei, dat ze een paar romans op haar naam had staan: "In Amerika ben ik veel bekender dan in Nederland."
Gezien de lijst aan literaire prijzen, die ze in Amerika heeft gewonnen, kun je dit een understatement noemen.
Ik vroeg naar haar naam. Het bleek Jean Kwok te zijn. Als goed bibliothecaris kende ik de boeken van Jean Kwok wel, ook al had ik ze niet gelezen.


Ik heb zo'n vaag vermoeden, dat daar binnenkort wel eens verandering in kan komen....

Osakaen

Er zijn van die woorden, die je graag zelf verzonnen zou hebben. Vorige week las ik in het Leidsch Dagblad een aantal korte interviews met deelnemers aan de repetitie van de koraalzang van 3 oktober. Een vrouw, die een kwart eeuw in Leiden woont, vertelde dat ze op 2 oktober altijd ging "Osakaen".

Wat mij betreft kan "Osakaen" linea recta het Leids woordenboek in. Sinds het uitkomen van het nummer "Osaka" wordt dit woord luidkeels meegezongen als "The Shoes", de langst bestaande popgroep in de originele bezetting, in Leiden of omgeving optreedt.
"The Shoes" bestaan al 54 jaar en het was een grote schok voor gitarist Wim van Huis, toen hij in het Leidsch Dagblad moest lezen, dat hij niet meer bij de groep hoort. Theo van Es en Jan en Henk Versteegen werden wel genoemd, Wim nadrukkelijk niet.

In "Derksen on the Road" kwam Wim er al bekaaid af, maar dit was toch wel de overtreffende trap.

Met enige twijfel of ik een kwartet of een trio op zou zien treden bij "La Bota" vertrok ik op deze prachtige herfstavond op de fiets naar het huis van Jaap de Gorter, waar ik de fiets veilig stalde om daarna naar de Pieterskerk te wandelen. Het was op deze 2 oktober nog veel drukker dan anders. Bij het betreden van de al behoorlijk volle Herensteeg kwam ik mijn collega Francisca Westgeest tegen, de eerste van een serie bekenden. Gon Schiereck, Arthur van Winsen, Jan Verlind, Jos van Teijlingen, Peter Witteman, Michel Versteegen en Richard Dieke waren de schaatsers, die ik tegenkwam bij "La Bota".

Wim van Huis mocht na veel smeekbeden gelukkig nog meespelen en dat was maar goed ook, want hij speelde de sterren van de hemel. Kortom, Wim was, net als Henk en Jan Versteegen, in vorm. Dat gold wat minder voor de zanger. Aan de stem van Theo van Es mankeerde niets, maar zijn duurvermogen was duidelijk minder. Na een nummer of 6 kondigde hij steevast de volgende pauze af. Zodoende kon het massaal toegestroomde publiek slechts 2 keer meegalmen met "Osaka", dat tevens de afsluiting was van dit vrij korte maar krachtige optreden.

Maar elk nadeel heb zijn voordeel. Zodoende kon ik Wim van Huis een luisterend oor bieden, die na 54 jaar trouwe dienst in het Leidsch Dagblad moest lezen, dat hij er niet meer bij hoorde.

Maar gelukkig mocht hij op het podium gewoon mee "Osakaen".

Wortel

In de jaren '70 hoorde ik dit raadsel voor de eerste keer bij een les Nederlands: "Een groenteboer, een boswachter, een wiskundige en een tandarts praten over hetzelfde woord, maar toch hebben ze het allemaal over iets anders. Waarover praten zij?"

Het woord bleek "wortel" te zijn.

Vanmorgen begon Ada ook over wortels.

Ze vroeg me, of ik wortels wilde steken op de volkstuin. Dat zou ik vanmiddag na mijn werk doen. Door de duinen fietste ik naar de tuin toe, hetgeen niet bepaald een straf was.

Daar stak ik de wortels uit met een speciaal smal schepje. Willie Wortel had het uit kunnen vinden....

NBDBiblion

Vanmorgen moest ik voor mijn werk naar Zoetermeer. Er was een ochtend georganiseerd door NBDBiblion voor bibliothecarissen, die met collectievorming bezig zijn, maar dan wel met de achterliggende gedachte, veel collectievormers brodeloos te maken. Een groot deel van de ochtend ging namelijk over de Selectieservice.

De Nederlandse Bibliotheek Dienst neemt dan het grootste deel van de boekaanschaf voor haar rekening. Niet gratis uiteraard, maar zo op het eerste oog voordeliger dan dat bibliotheken het in eigen hand houden. Mijns inziens een riskante stap. Collectievorming is immers het hart van het bibliotheekwerk. En om dat zomaar over te hevelen naar een commerciële organisatie, zoals de NBD toch is? Men hulde zich in nevelen over de prijs van dat deel van de collectie, die de betreffende bibliotheek in eigen beheer aanschaft. Is dat tegen de hogere nabestellingsprijs? En wat als je vindt, dat je bibliotheek te veel winkeldochters krijgt toebedeeld?
Op papier klopt het wel, dat 80 % van de collectie in iedere bibliotheek hetzelfde is. Maar juist die 20%, daar gaat het om. Dat vraagt een finetuning, die je lokaal beter in kunt vullen dan dat het landelijk gebeurt. Zeker als de uitvoerder landelijk een monopolist is.
In ieder geval ben ik zeer nieuwsgierig naar de ervaringen en resultaten van bibliotheken, die wel overgestapt zijn op Selectieservice.
Reken trouwens het eerste jaar niet op tijdwinst. Het invullen van de gedetailleerde collectieprofielen is een tijdrovende klus.
Na nog een stukje over Plankklaar koppelen kregen we een rondleiding door de nieuwbouw van NBDBiblion.

De enorme hal, waar de bibliotheekboeken uitleenklaar gemaakt werden, was prachtig. Wat een enorme hoeveelheid techniek, die desondanks ook nog gepaard gaat met veel handwerk. Soms wordt een boek 1000 maal besteld door bibliotheken, tegen slechts enkele exemplaren van een ander boek.
Om half 1 kregen we een lunch aangeboden, waarbij ik met een collega uit Leiden en een drietal van de Zeeuwse bibliotheek praatte. Na de broodjes tonijnsalade vertrok ik naar de Sleutelstad via een andere route dan ' s ochtends, toen ik via de Vogelplas en Stompwijk langs de bedauwde weilanden naar Zoetermeer was gereden.
Voor de terugweg trapte ik via Bethuizen en Gelderswoude naar Zoeterwoude. In Leiden ging ik naar de Vondellaan, waar ik ijsmeester Jan van Rijn hielp met het spuiten van een nieuw laagje water op de prille ijsvloer. Met een glinstering in de ogen aanschouwde ik het glanzende ijs in de Leidse IJshal, de voorbode van een schitterend schaatsseizoen.
Buiten was het in de zomerzon een graad of 25, binnen kwam de termometer niet hoger dan 8 graden. Het scheelde meer dan een jas! Maar ja, ik ben dan ook gek op schaatsen.